First Date

13691064_10154476184699430_7048909634676807270_o

Four years ago, July 24, 2012, ang first date namin ni Jelo.

Four years ago, July 24, 2012, ang first date ko, buong buhay ko.

Hindi ko pa no’n alam na hindi lang ako ang dine-date niya. Binibigyan niya ako ng hints – “Ang chicks ko talaga”, “marami akong crush”, pero ewan ko ba. Hindi talaga nagsi-sink in.

Malayo ako sa maharot pero kinilig ako nang ayain niya ako sa Facebook chat, kung san kami una at madalas na mag-usap. “I-date mo ako,” sabi niya. Hindi ko pa no’n alam na kapag sinabing “i-date mo ako” at hindi “date tayo”, ililibre mo ang taong nagsabi.

“Samahan mo ‘kong manood ng Dark Knight rises.”

“Libre mo?” sabi ko.

“I-date mo nga ako, eh. Edi libre mo,” kaya ko nalaman.

Guys, pa-demure naman ako ng very very slight no’n kahit crush na crush ko siya. Ayoko, sabi ko. Pero nangulit ang lolo niyo. Super landi niya no’ng time na ‘yon, kahit tanungin niyo pa siya, aamin ‘yan.

Sabi ko na lang, ililibre ko siya kapag walang news test sa subject namin kinabukasan. Magkaklase kami sa Journ no’n, at sa subject na ‘yon (Advanced Newswriting ‘ata, nakalimutan ko na), walang mintis na may quiz tungkol sa balita every meeting. So sabi niya, “imposible naman ‘yan, eh.”

Eh, ‘yun naman sana ang intensyon ko.

Pero bumagyo kinabukasan. Nasa labas na kaming lahat ng classroom nang i-announce na wala nang pasok. Nakaupo kami ng mga kaibigan ko sa bench sa labas ng classroom at tinabihan niya ako.

Hindi ko na maalala kung nag-usap pa ba kami no’n. Ang naaalala ko na lang, umuwi rin ako agad no’n sa probinsya dahil Sabado.

Pero naaalala kong ka-text ko siya sa bus sa biyahe pauwi. Sabi niya, “Walang news test.” Naaalala kong napag-usapan namin ang pesteng pustahang date.

Naaalala ko pang bumaba ako sa SM Pampanga dahil hinihintay ako ni Mama, Ate Pat at Quiel. Naaalala ko pang inabangan ako ni Ate Pat sa labas ng sinehan dahil nag-umpisa na ang panonoorin naming pelikula – yup, Dark Knight Rises.

Habang nasa sinehan, pumayag akong makipag-date at manlibre, nang Tuesday dahil wala kaming pasok. (Malandi rin naman pala.)

Nilibre ko siya ng Dark Knight Rises at nagpanggap akong hindi ko pa napapanood. Inakbayan niya ako no’n. Simula no’n, inaakbayan niya na ako ‘pag hinahatid pagkatapos naming kumain ng dinner with friends after Wednesday class.

Nagsayang siya ng pera do’n sa stuff toy machine sa Tom’s World. Lagi niyang pinagmamalaki sa ‘kin na magaling siya kumuha ng stuff toy sa mga gano’ng makina, pero hanggang ngayon, hindi pa rin niya napapatunayan.

Nilibre niya ako sa Lydia’s Lechon at lagi niya akong inaasar (hanggang ngayon) na no’ng tanungin niya ako kung anong gusto ko, sumagot ako ng “kahit ano.”

Mas madaldal pa ako no’n ‘pag kausap siya sa chat o text kaya mostly, siya ang nagkwento habang kumakain kami. Ang kwento na no’n, tungkol sa kabataan niya sa Novaliches. Nakangiti lang akong nakikinig.

Sinilip ko pa no’n ang resibo para makita kung nalagpasan niya ang binayad ko sa sinehan. Gusto ko sigurong patunayan na hindi ako ang nakalamang ng libre sa first date ko ever all my life. Lumagpas naman ng three pesos. Isa rin sa mga sinilip ko ang screen ng cellphone niya. Nakita kong may ka-text siyang girlie.

Pero hindi ko na binanggit.

Hinatid niya ako sa dorm. Sabi niya may kikitain pa raw siya. Hindi ko na tinanong kung sino.

Naitago ko ang lahat ng movie tickets sa bawat date namin buong “landian” taon. May isang natapon, no’ng siya ang nag-bulsa – “The Reunion”.

No’ng kami-na-may-label-na-officially-wala-nang-girlie-sa-wakas-thank-you-Lord, dinidikit ko naman ang mga movie ticket at resibo ng date sa planner ko.

Kung tatanungin ako kung bakit hindi ako bumitiw, isasagot ko ang gasgas nang ‘hindi ka naman nagmamahal para mahalin pabalik’. Pero isa lang ‘yon sa mga dahilan. Siguro, mas matimbang na rason – alam kong hindi ako magsasawang makinig sa mga kwento niya, at siya, sa mga kwento ko.

Four years na rin pala. Sinong mag-aakala na ngayon, resibo na ng vaccine, diaper at gatas ang itatago ko.

Buti na lang, hindi natuloy ang news test.

(24 July 2016)

 

Liwanag

13340728_1197380196948564_1356629121_o.jpg

Noong pinagbubuntis ko si Lumiere, sabi nila sa ‘kin, makinig daw ako ng classical songs. Pampatalino raw ng baby. Sinubukan ko naman. Pero shet, sobrang inaantok ako sa trabaho! Bawal pa naman uminom ng kape ang buntis. Imbes na classical music, Gloc-9 ang pinakikinggan ko. Kaya nga memorize ko ang mga kantang Sirena at Magda.

Bukod kay Gloc-9, inuulit-ulit ko rin ang mga kanta ni Ed Sheeran (kapag hindi ako inaantok). Kapag wala na akong ginagawa, habang nakikinig, naka-open sa browser ang sinearch kong lyrics. Binabasa ko. Noong mga panahong ‘to, Thinking Out Loud lang ang paboritong Ed Sheeran song ng mga tao. Ako, paborito ko no’n ang kantang Tenerife Sea.

Ulit-ulit ko itong pinakikinggan pero may parteng hindi ko maintindihan. Sa bridge, isang word. Kaya tulad ng nakagawian, sinearch ko ang lyrics. Nahanap ko — “Lumiere, darling, Lumiere, over me.”

Lumiere — hinanap ko ang ibig sabihin. French word pala ito for Light. Inilagay ko agad sa notepad document ko na listahan ng possible Tiki names. (Tiki ang nickname namin sa baby namin no’ng hindi pa namin alam ang gender, at wala pang napipiling pangalan.) Ipinwesto ko sa kauna-unahan, do’n sa column ng pambabae. Hindi ko sinasabi kay Jelo, kasi madalas akong mag-suggest – Isabel, Elizabeth, Nathaniel, Charles – pero ayaw niya. Korni raw.

Isang gabi, habang nasa bahay nila, nakikinig kami ng mga kanta ni Ed Sheeran sa Spotify. Tumugtog ang kantang Tenerife Sea.

Should this be the last thing I see, I want you to know it’s enough for me. ‘Cause all that you are is all that I’ll ever need.

Lumiere, darling. Lumiere, over me.

Hindi ko pa rin sinabing ‘yon ang gusto kong pangalan ng anak namin kung babae. Pero maya-maya, bigla siyang nagsalita.

“Lumiere na lang ipangalan natin kay Tiki kung girl siya.”

Hindi ito okay.

“Tangina mo, pokpok ka. Puro ka satsat, gago. Makasalubong lang kita sa daan dito sa Los Banos, duduraan kita. Worst, baka buhusan pa kita ng asido. Pukingina mo.”

“Putang ina mo. Kung ayaw mo kay Duterte, tumahimik ka. Mas malinis pa titi ko kaysa sa mukha mo. Tang ina ka. Mga kaibigan ko gustong pumatay sa ‘yo. May pera ka naman. Handa mo na lang ‘yan panggastos sa ospital.”

“Hoy, ‘te. ‘Pag nanalo si Duterte, babalikan ka namin. ‘Langya mo! May pa-eyeglass-eyeglass ka pang nalalaman sa profile pic mo. Sobrang hindi naman bagay. Parang si Dora lang na tumanda.”

“Bobo.”

“Dunung-dunungan kasi. Lakas ng loob.”

“Idiot.”

“Tanga.”

“Hoy, ‘wag kang bobo. Mamulat ka, ‘te. Kasi ‘di mo alam nangyayari sa Pilipinas na pinamumunuan ng mga bias na tao. Corrupt. Fuck you. You deserve to be bashed.”

“Tangama mo. Magkano ba binayad sa ‘yo? Ulol. Wag kami, gago.”

“Sorry, hindi corrupt ang presidente namin. Baka sa ‘yo. Halatang-halata sa fats mo.”

“Ang bobo ng putang inang admin. I-report na ‘to.”

“Magbigti ka na lang.”

“Puta. Ang kitid ng utak. Hanap pa talaga kayo ng ikasisira ni Mayor namin. Kabahan na kayo. Hahaha.”

“Doble kayod ang paninira para magkapera naman. Mga bayaran. More like, more share, more money, ‘di ba?”

“Putang ina niyo, Philippine Star! Masunog sana lahat ng binabalita niyo. Magsama-sama kayo, mga gago. Hindi kami tanga dito sa Australia. Fuck you! Motherfucker!”

“Hoy. Putangina niyo. Ayusin niyo reports niyo. Post niyo ang full interview ni Mayor. Kaya hindi umuunlad ang Pilipinas. Putangina. Pagbabarilin ko kayo. Putangina niyo. Pasabugin ko building niyo.”

As much as possible, ayokong mag-post ng kahit anong anti-Duterte statement dahil sa lala ng negatibong reaksyon ng mga taga-suporta niya. Kaya hindi ito kampanya laban kay Duterte.

Para ito sa mga Pilipinong kinakalaban ang kapwa Pilipino.

Messages at comments ang mga ‘to ng mga taga-suporta  ni Duterte. Kinuha ko ang mga ‘to mula sa iba-ibang tao, sa iba-ibang post, sa screenshots ng mga nakatanggap ng mga mensahe. Iilang patak lang ito sa ulan ng mga mensahe at komentong ganito rin ang tema – nag-aamok, nagbabanta, nanlalait at naninira. Alam ko, hindi naman lahat ng sumusuporta kay Duterte, ganito. Pero, the mere fact na merong ganitong mga tao – na napakarami nila – nakakatakot.

Hilig ko ang pagsusulat at pagbabasa dahil para sa ‘kin, words are powerful. Sandata ang mga salita – nakapagbabago ng pananaw, nakapagsisimula ng pagbabago. Pero ang paggamit ng salita bilang sandata sa paraang marahas, hindi ko matanggap.

Isa sa lagi kong nababasang argumento ng mga Duterte supporters, okay lang maging bad-mouthed, basta umaaksyon. Basta “good character.” Kaya ‘pag nakakabasa ako ng ganito, naiisip ko, kaya ba okay lang sa kanilang manakit ng kapwa gamit ang salita, eh dahil sa palagay nila, mabuti naman silang mga tao?

Naririnig o nababasa kaya nila ang mga sarili nila? Kailan pa naging okay murahin ang isang taong nagpapahayag lang ng opinyon? Bawal na ba magpahayag ng suporta sa ibang kandidato?

Hindi ba’t dapat nga, makinig at magbasa tayo ng balita, pati ng opinyon ng iba, para madagdagan ang kaalaman natin, so we can make informed decisions? Pero paano ‘yun, kung ang lahat ng nababasa nating balita o kahit anong post na kontra sa sarili nating opinyon, ang tingin natin, eh biased o bayad? Hindi ba, tayo ang biased no’n?

Elementary pa lang ako, lagi ko nang naririnig sa school na kilala ang mga Pilipino sa pagiging family-oriented, hospitable, maka-Diyos, matatag ang pananampalataya.

Ganitong klaseng “change” ba ang sinasabi niyong “change is coming”? Sana, hindi.

Hindi nga natin maayos ang pakikitungo natin sa kapwa natin Pilipino, eh, pa’no kaya aayos ang bansa? Naaawa ako sa bansa. Naaawa ako sa mga Pilipinong ang tingin sa ganitong uri ng pang-aapi ay “okay lang.”

Hindi ito okay.

Sa akin ka pinakamasaya

Sa tuwing nag-aalala ako dahil pakiramdam ko, mahal mo pa siya, lagi mong sinasabing sa akin ka pinakamasaya.

Ako, na pumulot sa lahat ng basag na piraso mo nang magpakawasak ka para sa kanya. Ako, na nagkasugat-sugat habang sinubukan kang buuin ulit. Ako, na napagod at napapagod na yakapin ka para manatiling dikit-dikit ang basag-basag mong piraso.

Sa akin ka pinakamasaya, sabi mo.

Pero kahit kailan, hindi mo gagawin sa akin ang lahat ng ginawa at kaya mong gawin para sa kanya. Hindi natin aalalahanin at paghahandaan ang mga mahahalagang araw. Hindi mo ipagsisigawang mahal mo ako. Hindi ka luluhod sa harap ko kung dumating man ang araw na iiwan kita, dahil hindi. Dahil sabi mo, sino mang umalis ay hinding-hindi mo na babalikan. Kaya hindi ka babalik sa akin kapag umalis ako, kahit sinabi mo rin sa akin na kapag siya ang bumalik, kakainin mo ang lahat ng sinabi mo.

May anino ng alaala niya kahit saan tayo lumingon. May bakas ng mapait pero gustong gusto mong kahapon. Sa kanta, pagkain, libro, lugar, palabas at pelikula, lahat, kaya mong ikonekta sa kanya. Kahit ilang beses mong ipilit na kinalimutan mo na ang nakaraan dahil sa akin, sa ngayon, ka pinakamasaya, ramdam ko ang pagpigil mong gumawa ng bagong alaala dahil matatabunan ang mga alaala niyang hanggang ngayon baon mo, araw araw.

Hindi ko kayang angkinin ang mga bagay na matagal mo nang isinuko sa kanya. Paano ko ipagsisiksikan ang sarili ko sa espasyong nakuha na ng iba. Sa kanya ang isip mo pagmulat ng mata pagkagising at bago pumikit pagtulog, sa mga panaginip, sa rurok ng kalasingan. Kahit paulit-ulit kong pulutin ang basag-basag mong piraso, hindi ka mabubuo. Hindi mabubuo ang isang taong may nawawalang puso.

Sa akin ka pinakamasaya, alam ko, at gagawin ko ang lahat para sa ‘yo. Ako ang sasalo ng lahat ng lungkot mo. Kahit na bawat lilingon tayo, siya ang maaalala mo. Kahit pilit mong itago, nakikita ko. Kahit gusto ko nang maging bulag para maniwala akong ako na talaga ang mahal mo, alam kong kahit sa pinakamadilim, siya at siya pa rin.

Sa akin ka nga pinakamasaya.

Pero iba ang pinakamasaya sa pinakaminahal. Pwede kang maging pinakamasaya dahil pinakamasaya ka sa pagpili mong hindi na ibigay ang lahat.

Para hindi ka na maging pinakamalungkot.

It’s a Bird, it’s a Plane, it’s Superbump

Minsan, nami-miss ko rin ang baby bump ko.

Nu’ng isang araw, nagpa-renew ako ng passport sa DFA Pampanga, sa 2nd floor ng Robinsons Starmills.

Pagdating namin, nagkalat na ang maraming tao sa 2nd floor. Sa maliit na TV screen, nakasulat na 136 pa ang waiting applicants. Hindi ko alam kung kasama na du’n sa 136 ang mga tambay na may dalang folder na nakasandal sa pader ng mga shops na nakapalibot sa DFA, o ‘yung mga nakaupo lang sa mga nakahilerang itim na upuan sa labas ng DFA office. Usually, sa mga ganitong lakad, maaga ako ng isang oras sa pagbubukas ng opisina, dahil ina-anticipate ko nga ‘yung dami ng tao. Pero sa araw na ‘yon, 1PM na ako dumating dahil ‘yon ang oras na binigay ng kikitain kong travel agency liaison officer.

Sa totoo lang, hindi ko naman alam anong ginagawa ng liaison officer. Basta’t inabot ko sa kanya ‘yung mga forms at photocopy ng ID. Sabi niya, ipapa-verify niya lang daw at tatawagin niya ako. Nu’ng tinawag niya naman ako, pumila din ako kasama ng mga nakaupo sa mga nakahilerang itim na upuan. Wala rin naman ‘atang pinagkaiba ang pagkakaroon ng liaison officer du’n sa mga sila mismo ang nag-aapply. Kung meron man, hindi ko napansin, dahil pinagdaanan ko rin naman ang matagal na paghihintay at ang bawat proseso ng pagre-renew – verification, processing, payment at encoding. Halos tatlong oras din ang tinagal ng buong proseso. Nainggit tuloy ako du’n sa senior citizen na tinawag, pumasok at sampung minuto lang, nakalabas na.

Kaya minsan, nami-miss ko rin ang baby bump ko, at ang superpowers na kadikit nito.

Dahil tamad ako, bandang January to February ko na nitong taon inasikaso ang mga requirements para sa panganganak (May ang kabuwanan ko) at maternity leave sa opisina, gaya ng SSS at Philhealth. Mabuti na lang pala at hinintay kong lumobo na ang tiyan ko bago lakarin ang mga ito, dahil naging magical gate pass ang tiyan ko sa mga government offices. Para itong neon sign na nagsusumigaw ng “Hello, excuse me, yes, una ako.”

Naalala ko nu’n, 8 AM ako dumating sa Philhealth Ayala. Pagpasok ko, tinawag na ako sa counter 1. “’Yung buntis.” 8:15 AM, natapos na ako. Inagahan ko pa naman dahil 10 AM ang pasok ko sa opisina (malapit lang ang branch ng Philhealth na ‘yun sa office). Pero sa lagay na ‘yun, magrereklamo pa ba ako?

Sa SSS naman, pumunta ako kahit pwede namang online ang kailangan kong kopya ng monthly contributions. (Pa’no kasi, medyo bulok ‘yung website at ayaw gumana kapag nasa probinsya ako). Diretso na akong pinaakyat sa 2nd floor. Medyo syunga ako nu’n at nakatayo lang akong naghihintay na matapos si Lolo sa pakikipag-usap du’n sa lalaki nakaupo sa ilalim ng karatulang ADMINISTRATION. Hindi ko kasi alam kung kanino ako magtatanong. Nang lumipas ang 10 minutes at nakikipagkwentuhan pa rin siya kay sir tungkol sa mga anak niya sa US (Hindi ko rin alam pa’no napunta ru’n ang usapan nila), lumapit na ako sa random na staff at tinuro niya ako sa isang babae sa may RECORDS section. Siya na ang nag-register ng SSS number ko sa website at nag-print ng contributions ko. Dagdag pro rin ng pagiging buntis ang sobrang kabaitan ng mga tao. Tulad ni ma’am na ngiti ng ngiti sa ‘kin. May pabaon pa siyang “good luck sa panganganak mo,” bago ako bumaba.

Pagdating ko sa 1st floor, napag-tripan kong tanungin ang guard kung mabagal ba ang proseso ng pagkuha ng ID. Wala pa kasi akong government ID at napaaga na naman ako. Sabi niya sa ‘kin – kasabay ng stating-the-obvious expression sa mukha niya – “Mabilis lang ‘yan, buntis ka, eh.” Binigyan niya ako ng form at sinabing idiretso ko sa counter 1 pagkatapos. In less than 20 minutes, tapos na ang lahat, pati picture. Magang-maga ang mata, ilong at pisngi ko sa picture (7 months preggy), pero magrereklamo pa ba ako? Solb na dahil hindi naman ako pumila. (Nga lang, four months pa raw bago i-deliver ang ID sa postal address ko.)

Marami pang ibang pros na kasama sa pagiging buntis. Isa sa mga paborito kong superpower ay ang unang wagon ng MRT na nakalaan sa senior citizens, PWD, mga magulang na may dalang anak at pregnant women. Kaya lang, applicable lang ang superpower na ito kapag: a.) sa North Avenue ako sumasakay KAHIT rush hour, o b.) sa kahit saang station ako sumakay, BASTA hindi rush hour.

Kung anong stress at pagtitiis ko sa pakikipagdigma at pakikipagsiksikan sa giant halimaw na ito nu’ng hindi pa ako buntis, ‘yun naman ang chill ko nu’ng malaki na ang tiyan ko. Kahit pa nakatayo ako, paniguradong pauupuin ako. Basta’t technique ko ‘yung tatapat ako sa obviously hindi buntis, or sa senior citizen na hindi pa masyadong senior. Minsang sumakay ako, maraming buntis na nakatayo. Pero pagpasok ko, sinenyasan ako ng isang lolo at pinaupo sa lugar niya. Pagkatayo niya, sumigaw siya ng “Hoy, paupuin niyo mga buntis! ‘Pag nanganak ‘yan dito!” kaya nagsitayuan ang mga may bilbil na mapagpanggap.

Ayoko lang nga na sumasakay ‘pag rush hour, kung hindi ako manggagaling sa North Avenue station, ang unang istasyon. Panigurado kasing nakatayo ako dahil minsan (madalas) may mga walang damdaming commuter (mga may bilbil na mapagpanggap, at meron ring mga walang bilbil na pinipilit umupo at kinakatwirang kasama nila ang katabing buntis) na umuupo kahit na may mga buntis, PWD, senior at may dalang bata na nakatayo. Nakakaimbyerna at dahil bitchesa ako nu’ng buntis ako, tinititigan ko talaga sila hanggang tumayo sila. Fight for your right, sabi ng magical baby bump ko. Hindi ko kailangang pumila ng matagal, makipagsiksikan at makipagtulakan papasok ng wagon at makipag-away dahil nga buntis ako.

Pero teka, gano’n naman talaga dapat para sa kahit na sino lalo na’t ang laki na ng pamasahe, pero dahil sa bulok na sistema, kinailangan ko pang mabuntis (at lumaki ang tiyan, dahil no’ng maliit pa ang tiyan ko, hindi ako pinaniniwalaan ng mga guard at mukha raw akong bata) bago ko maranasan ang walang hassle na biyahe sakay ng MRT.

Syempre, given na ang iba pang mga pros ng pagiging buntis, gaya ng CR sa malls and other establishments na nakalaan sa senior, PWD at pregnant women, at special lane sa fast food para rin sa mga nabanggit.

Pero isa sa mga gusto ko pang pros ng pagkakaroon ng baby bump ay ang pagiging extra understanding ng mga tao sa kakaibang mood swings. May one time na nakapila ako sa sakayan ng jeep at nagsasabi-sabi na ako sa kaibigan ko dahil ang tagal at ang haba pa ng pila. Naririnig pala ako ng katabi ko (malamang) at nang may dumating na jeep, tinawag niya ang barker, tinuro ako, at sinabing “may buntis, o.” Hindi rin ako sinakay pero hiyang-hiya ako dahil sa mga pinagsasabi ko na narinig ni kuya. Pero tumawa lang siya at sinabihan pa ako na sa susunod, ‘wag na akong pumila dahil buntis naman ako.

Madalas rin ako no’ng makipag-away sa mga tricycle driver. Pa’no ba naman kasi, araw-araw akong nagta-tricycle pauwi at alam kong bente lang ang pamasahe mula office hanggang boarding house, pero may mga driver na naninigil ng bente singko, at minsan, trenta. Being the (very) grumpy buntis that I am, sisigawan ko talaga si kuya ng “Araw-araw ho akong nagta-tricycle, bente pesos lang ho. Kayo talagang mga tricycle driver kayo.” (Yes, nilalahat ko. And yes, that’s unfair, kaya lang ako ‘yung tipo ng buntis na nawawalan ng tamang reasoning kapag napipikon.)

Paglabas ko ng tricycle (dahil kapag nakikipag-away ako, gusto ko may hand gestures at gusto ko makikita ni kuya driver ang angas ko), nakatulala na lang si kuya sa ‘kin. Madalas, paglabas ko pa lang nila mapapansin ang tiyan ko. Magla-landing ang titig nila sa magical bump, iiling, at sasabihing, “sige.”

Kapag hindi pumayag na bente lang, nag-wo-walkout ako. Maangas ako, eh. Ang mahal kaya manganak.

Last week, pumunta ako ng SSS Ayala para i-add as dependent ang anak ko. Dapat, sa araw din na ‘yon, aasikasuhin ko na ang Philhealth at BIR chorva para matapos na. Nakalimutan kong hindi na pala ako buntis at hindi ko na-anticipate na sa SSS pa lang, magtatagal na ako. Maaga na nga akong dumating – 7:45 AM, 7 AM nagbubukas ang SSS – pero number 37 na ako. Minalas pa ako (or sadyang syunga lang) dahil nakalimutan kong ipa-photocopy ang birth certificate ng anak ko. Buti na lang, mabait si sir sa counter 3. Magpa-photocopy raw muna ako at bumalik na lang sa kanya pagkatapos. ‘Wag na raw akong pumila ulit.

Pagbalik ko, may kausap pa si sir sa counter 3 kaya umupo muna ako sa mga upuang nakahilera sa bandang harap, katabi ng isang ate na may hawak na number 57. Sumigaw ang sir sa counter 4 ng next. Tumayo si Ate 57 pero may mas naunang lumapit. Number 49 daw siya at hindi raw niya narinig. Nakasimangot na bumalik si Ate 57 sa tabi ko. Maya-maya lang, tumawag na si Sir counter 3. “Next!” Tumayo ako agad at lumapit. Naramdaman kong sumusunod si Ate 57 pero dire-diretso lang ako. Sumenyas ako kay Sir counter 3 at medyo nagtaka pa siya nu’ng una kaya nagkaro’n ng pagkakataon si Ate 57 na kalabitin ako.

“Anong number ka?!” Hala, masungit.

“Pinabalik lang po ako,” tiningnan ko si Sir counter 3 with help-me-eyes at namukhaan din niya ako. “Akin na,” sabi niya, inaabot ang hawak kong photocopy.

“Number 57 ako, o,” hirit ni ate. Galit na inaabot ang maliit na papel na may nakasulat na “57” sa akin.

“Number 37 po ako, ‘di ba, Sir?” Pinakita ko sa kanya ang nakaipit na “37” sa clear white envelope na dala ko. Tapos humarap na ako kay Sir counter 3. “Wait lang po, ma’am,” sabi niya kay Ate 57.

Dahil medyo scary na siya at nawala na ang maangas kong ugali kasabay ng pagkawala ng maangas kong baby bump, umupo na lang ako at hindi ko na siya nilingon. Narinig ko pa siyang bumubulong ng galit. Gusto ko sana siyang paunahin kaya lang nagmamadali rin ako dahil sa Pampanga pa ako uuwi.

Gano’n talaga, Ate 57. Kung hindi ka senior, PWD o buntis, kailangan mong maghintay ng matagal, makipagsiksikan at magtiyaga. Nakakalungkot man, pero ‘yun na ang ‘normal’ at nakasanayan.

Pagkatapos ko sa SSS, pupunta pa ako ng office dahil may requirements pang kailangang ipasa para makuha ang kalahati ng maternity benefit ko. Pero bago ‘yun, kumain muna ako sa Mcdo. Syempre, hindi na ako sa special lane pumila. Pero at least, this time, makaka-order na uli ako ng coke.

Ramdam ko ang bigat ng tiyan ko pagkatapos kumain. Hinimas ko tulad ng nakagawian sa mga nakaraang buwan, at nanibago ang kamay ko nang dumapo sa tiyan ko. Wala na nga pala ang aking magical bump.

Dahil Love ang Pinakamagandang Cliché

Aaminin kong isa ako sa mga taong masyadong idealistic ang tingin sa pag-ibig.

Love? To me, the most beautiful cliché. Hindi nakapagtataka na some people spend their lives searching for love. Hindi na rin bago na pag-ibig ang tema ng mga sikat na pelikula, kanta, palabas sa TV at libro. Ang sarap kasi, to fall in love.

‘Di na bago sa mga nakakakilala sa ‘kin na mahilig ako sa cheesy eklat. Gusto ko ng sweet, bongga, obvious, nagsusumigaw na pag-ibig. ‘Yun yata ang goal ko in life dati, ang magkaro’n ng gano’ng klaseng love, Siguro, sa mga na-absorb ko din dahil mahilig ako sa teleserye, love stories na pelikula, at romance novels.

Sa totoo lang, kung hindi pa ako na-inlove at nagka-boyfriend, ‘di ako magigising sa katotohanang may mas makabuluhang klase pa pala ng pag-ibig kaysa sa head-over-heels-sweep-me-off-my-feet type of love. May mas masayang pakiramdam pa pala kaysa sa kilig. May mas sweet na mga salita pa pala kaysa sa I love you. May hihigit pa pala sa sarap ng falling in love. And no, hindi ito bastos.

Mas masarap pala, to be in love.

Being in love. Ang phase ng pag-ibig matapos ibaba ng telon, matapos ang paglabas ng The End sa screen, matapos rumolyo ng credits, matapos ang huling nota ng bawat love song.

Ang phase matapos ang ligawan stage. Ang stage ng pagsuyo at pambobola. Ang stage ng – aminin – pagsisinungaling. Or sige na nga, pagha-hype ng personal traits para mas appealing. Pwede ring pagyayabang. Here-are-my-positive-attributes-so-love-me stage. In other words, tapos na ang pagbebenta ng sarili.

Lumipas na rin ang honeymoon stage. ‘Yung panahong ang bawat text message niyo, umaaabot ng three pages (or more). “Good morning, baby. I love you. I miss you so much. Ingat ka today. Can’t wait to see you. Mwah!” “Good night, honey. I love you. Mwah! I miss you so much. Dream happy dreams of me. Can’t wait to see you again tomorrow. Text mo ako paggising, ha.” Pare-pareho lang ang laman. Iba-iba lang ang placement ng I love you, I miss you at Mwah.

Ang stage na hatid-sundo si gurla, at matagal bago makapaghiwalay pagkatapos ng buong araw na magkasama. Hug hug muna kasi mami-miss niyo agad ang isa’t-isa. Magastos na stage para kay boylaloo, dahil usually siya pa ang nagbabayad sa date. (And ito ang stage na lagi kayong nagde-date.) ‘Eto ‘yung halos magkapalit na kayo ng mukha. Nagseselos na ang mga friends dahil “laging sa kanya ang oras mo.” Sa ibang couple, ito ‘yung maliliit na bagay lang pinag-aawayan na. Mas sweet raw kasi kapag kakabati lang.

May mga dumadaan din sa ang-cold-mo stage. Ito ‘yung unti-unti na kayong nasasanay sa presensya ng bawat isa. It’s either: ‘yung isa, magsasawa na sa kakadikit no’ng isa at magc-crave na ng ibang company. Mararamdaman ‘to ni partner at iisiping “hindi na mahal” o “nanlalamig na” ang significant other.  Or: Pareho lang kayong mabo-bore dahil ang dating extraordinary part of your day ay nagiging ordinary na, and you both become cold kasi monotonous na. Wala ng excitement. Wala na ang kaba na dulot ng questions asked sa first phase ng pag-ibig – “Gusto niya rin ba ako?, “Kailan niya kaya ako sasagutin?”, “Sign ba ‘yung *insert kung anong chorvang ginawa/sinabi niya* na may gusto siya sa ‘kin?”, “Ano kaya ang gagawin niya sa first monthsary namin?”

Dito na minsan nagkakaalaman kung siya ba talaga ang gusto mong makasama until you die. Yes, until death, dahil technically, dalawa lang naman talaga ‘yan. It’s either you break up, or you choose to spend the rest of your lives together. And when your significant other starts to feel normal, then shit gets real. Because the truth is, no matter how extraordinary s/he may seem at first, s/he will always end up as an ordinary part of your life.

To others, it may sound wrong. Pero ngayon ko lang na-realize na ‘yun siguro ang mas makabuluhang pag-ibig. Kapag ordinary o normal ka na sa buhay niya – parang pagtulog, paggising, pagkain, pagtae, pag-ihi. Hindi ka na pwedeng mawala, kasi ‘pag nawala ka, may mali na sa sistema niya. Ordinaryo ka sa buhay niya na parang paghinga. Lagi mo nang ginagawa, hindi dahil gusto mo, kun’di dahil kailangan. Kun’di dahil parte ka ng sistema.

And maybe at first, gusto ko ng sweep-me-off-my-feet-head-over-heels type of love. Pero ngayon, kuntento na ako sa normal. If being normal means being part of someone’s whole, at pagkakaroon ng isang taong bumubuo rin sa ‘kin.

Hindi man conventional ang simula ng love story ko at marami mang nagsasabi na ako ang nanligaw, dumaan din naman ako sa ligawan stage na mainly kilig. Sa maniwala man kayo’t sa hindi, nagse-send din naman dati ng super cheesy texts ang boypren. Nangulit din naman siya. (Please, don’t deny.) Kahit ga’no pa kami kagulo no’ng umpisa, umabot din kami sa honeymoon stage, ge, na nag-a-I love you 20 times a day, nagde-date every day at hindi nagsasawa sa mukha ng isa’t isa.

Pinagdudahan ko rin (actually, praning ako by nature, so) kung mahal niya pa ba ako. Lagi ko ‘yang tinatanong (given the unconventional beginning plus tingin ng mga tao na ako nga ang nanligaw at malabo ang mata niya shit blah), at hirap akong maniwala. May mga kung anek-anek na issue pa na dumaan pero, hi, hello, everyone, kami pa rin. (In your face(s)! Joke.) Bottom line is, akala ko itong mga phases/stages of love ang pinakaimportanteng parte ng relasyon namin at ng love in general pero well, hindi pala.

Mas masaya ako ngayon na, hindi lang siya ang may mahal sa ‘kin, pati pamilya niya. Mas nakakahaba pala ng buhok kaysa sa kahit anong regalo o surprise ang ipakilala sa magulang, sa pamilya, at maramdamang tanggap ka.

Na ang dating “Good morning baby blah blah blah blah, *undending declaration of love” ay “Morning bubu” na lang at “Mownin” na lang minsan.

Na sa tuwing makakakita kami ng couples of the earlier stage, pagtatawanan na lang namin sila. “Magiging normal din kayo.”

Na nakakautot ako freely sa harap niya, at siya sa harap ko. Hindi ko na kailangang mag-make-up dahil duh, alam naman niya ang bruhang itsura ko pagkagising. Ang pagsasabi ng “may kulangot/muta/tinga ka” ay hindi na awkward. Pati “natatae ako” at “hindi pa ako naliligo.” Alam kong kahit ga’no ako kadugyot, mahal niya pa rin ako. (At beh, mahal pa rin kita kahit minsan umaabot ka ng tatlong araw na walang ligo.) Yes, the more kadiri, the more meaningful love is.

Na nahilig na ako sa panonood ng stand-up ni Kevin Hart, o ng kahit anong nakakatawang video ng black guys o thugs. At lately, ng babies. Na may mga joke kami na kami lang ang tatawa. Na may mga hilig kami na kami lang ang nakakaintindi.

Na kasama ako sa mga future plans, at kasama akong nagpaplano.

Na hindi ko na kailangang magpaganda o magpasexy. Dahil mas masaya tumaba ng sabay.

Na hindi na niya kailangang sabihing mahal niya ako ulit-ulit, kasi alam ko na.

Na hindi lang ako basta girlfriend, kun’di pamilya.

Ito ang being in love ko. Iba-iba tayo sigurado. Pero lahat tayo, balang araw, magiging ordinaryo sa taong mahal natin. And that should be the goal.

Aaminin kong isa ako sa mga taong masyadong idealistic ang tingin sa pag-ibig. Pero may kanya-kanya naman tayong ideal pagdating sa love. Ngayon, para sa ‘kin, ideal ang pag-ibig ng buhay ko. Because my ideal love is love that is just normal.

And my love today is beautiful, because it is as normal as breathing.

(www.sba.ph)

Star

The stars in the sky suddenly disappeared as she felt drops of rain falling on her forehead. She looked down, searched for an umbrella in her huge bag. The rain stopped, or it didn’t.
Beside her, he stood, umbrella in hand, a smile on his face. At that moment she knew, the stars in the sky disappeared but she was lucky enough to have the brightest by her side.
Days and months and years had passed and his shine brought light to her dull world. All the butterflies in the world flew to the pit of her stomach every second they were together, and if it were possible to explode from feeling so much happiness out of simple, mundane experiences they shared, she would have, a long time ago.
Who is she? She is the average type, at times nerdy and at times stubborn. She smiles when she is happy and cries, otherwise. But when he entered the doors of her life, he lived in her heart from that very night, and she became the girl who loved him with every cell of her entire being, and would love him for the rest of her life.
One night, after thousands they spent together, he told her that he could not love her. She cried buckets and buckets of tears to no avail. There are chances that would never come, dreams that would never come true, and stars that would never fall.
Days and months and years had passed, and nothing has changed. If friendship could be written on a book, theirs would have filled hundreds and hundreds of chapters. She loved him, she did. And he loved her, too, but never in the way she wanted him to.
They ask her, “Why?” More often than not, they tell her to stop and throw all her pointless feelings away. She simply shakes her tiny head with a sad smile etched on the corners of her mouth.
The stars in the sky suddenly disappeared as I felt drops of rain falling on my forehead. The rain stopped, and I looked up. Beside me, stood the star that shines the brightest. And I knew, that he would be by my side – always, forever… until he finally tells me that he loves me, too.
(I know it’s ugly; I don’t even know if it makes sense. But it’s still one of my favorite pieces.
Written last March 2012)

Kawalan

Nanaginip ako, at sa panaginip,

nahuhulog ako sa itim na kawalan.

Sa ’king pagbitiw, wala kong naramdaman

kun’di ang malayang pagsama ng katawan.

Walang sasalo, walang sasagip –

sumasabay lang sa malakas na ihip –

Pagod na akong lumaban o matakot

O magpalamon sa makulay na lungkot

Wala na akong marinig na sigaw

na naghahanap sa nahuhulog, sa nahuhulog na ako.

Hinayaan na ako ng aking mundo,

na malaglag sa kawalang ginawa ko.

Nanaginip ako, at sa panaginip,

Nahulog ako sa itim na kawalan.

Nahulog akong nakatayo at payapa –

payapa ang puso.

Payapa ang puso.

Nanaginip ako, at sa panaginip,

nahulog ako sa itim na katawan.

Nanaginip ako at ang hiling,

wag na sana, kung pwede sana, wag magising.

How Do I Love Thee? (Sonnet 43)

by Elizabeth Barrett Browning

How do I love thee? Let me count the ways.
I love thee to the depth and breadth and height
My soul can reach, when feeling out of sight
For the ends of Being and ideal Grace.
I love thee to the level of everyday’s
Most quiet need, by sun and candle-light.
I love thee freely, as men strive for Right;
I love thee purely, as they turn from Praise.
I love thee with a passion put to use
In my old griefs, and with my childhood’s faith.
I love thee with a love I seemed to lose
With my lost saints, — I love thee with the breath,
Smiles, tears, of all my life! — and, if God choose,
I shall but love thee better after death.

Mahabang mahabang rant of my life.

Minsan, gusto kong maging ibang tao.

Gusto ko, pagdilat ko sa umaga, pipikit ako uli kasi inaantok pa ‘ko. Gusto kong bumangon kung kailan ko gustong bumangon, kumain kung kailan ko gustong kumain, humilata kung kailan ko gustong humilata, at hindi dahil dinidikta ng kung sino mang tao o kung ano mang pagkakataon.

Gusto kong dumaan ang mga oras na wala akong iniisip kun’di ang mga bagay na gusto kong isipin. Gusto kong mabasa ang mga librong matagal na akong hinihintay. Gusto kong manood ng movies na hindi ko napanood dahil wala akong oras. Gusto kong sumulat. Gusto kong kumanta. Ngayon, gusto ko lang magpahinga.

Minsan, gusto kong maging ibang tao.

‘Yun bang hindi ko iintindihin ang mababang mga marka. Hindi sila random na papasok na lang sa utak ko na istorbo sa daloy ng iba ko pang mga iniisip. ‘Yung hindi ko kailangang intindihin ang ibang tao dahil ‘pag hindi ko sila inintindi, damay ako. ‘Yung wala akong ayaw i-disappoint at gustong i-please. ‘Yung sana, kahit minsan lang, hindi ko kailangang gawin ang mga bagay na ayaw ko naman talaga dahil may goal ako na para naman sa ibang tao. Gusto kong gawin ang mga bagay para sa sarili ko.

Sana hindi na lang ako takot na may madismaya kapag hindi ko naabot ang ganito o ang ganyan. Sana hindi na lang sila naniniwala kuno sa kakayahan ko. Sana nu’ng elementary ako, hindi na lang nasulat ‘yung article tungkol sa ‘kin sa isang issue ng school paper namin – na ako raw ang wonderwoman ng batch, dahil kaya kong pagsabay-sabayin ang lahat ng gawain nang hindi napapagod o nabibigo – dahil pinaniwalaan ko ‘yun. Ngayon ko lang nare-realize na hindi naman ‘yun totoo.

Sana, hindi na lang ako nega. Sana, hindi na lang ako praning.

Sana.

Minsan, gusto kong maging ibang tao.

Sawang-sawa na ako mag-alala. Sawang-sawa na akong ilista ang lahat ng mga bagay na dapat kong gawin dahil takot akong hindi matapos. Sawang-sawa na akong akuin ang lahat ng responsibilidad dahil kailangan, dahil dapat, dahil kakayanin at kakayanin ko. Pero pa’no kung hindi ko na pala kaya?

Ayokong isipin na hindi ako sapat pero hindi ko ‘yun maalis sa utak ko kaya sinusubukan ko laging maging higit. Hindi ko maalis ang katarantaduhang pag-iisip na kailangan kong gawin ‘to at gawin ‘yan para may maka-appreciate sa ‘kin at ang mas katarantaduhang pag-iisip na wala pa ring nakaka-appreciate sa ‘kin. Ayokong isipin na mawawala rin lahat kasi ‘di naman ako sapat. Ayokong isipin na wala namang magbabago kung mawala ako sa buhay ng mga tao. Pero shet, wala naman talaga.

‘Pag nawala ako mapapalitan rin naman ako. Hindi naman ako halo-halo with ice cream or bibingka with egg. Sabi ko dati unconditional is always right, na dapat 100% ang binibigay mo sa lahat ng bagay sa buhay mo. Pero minsan iniisip ko, bakit ba ako nage-effort at bigay-todo-bigay-lahat sa lahat ng aspeto sa buhay ko? Eh sa huli, wala rin namang pakialam ang mga tao.

Ayoko nang mag-overthink. Minsan nga ayoko na rin mag-isip.

Minsan, gusto kong maging ibang tao.

Sana hindi na lang ako praning. Nakakapagod gumawa ng sariling problema.